Psophocarpus ZADEN

Explore our Psophocarpus Seeds collection: the winged bean, Psophocarpus tetragonolobus, a twining tropical legume whose four-winged pods, leaves, flowers, protein-rich seeds and tubers are all eaten. It is a short-day plant that flowers when days shorten to about twelve hours, so at higher latitudes it needs warmth into autumn. Nick and soak the hard seed overnight, sow 2–2.5 cm deep at about 25°C and give the 2–4 m vines a trellis; seedlings emerge in five to seven days in warm soil.

Collectie: Psophocarpus ZADEN

Psophocarpus Zaden: Winged Bean, de Vierhoekige Boon van de Tropen

Psophocarpus is een klein geslacht van negen rankende peulvruchten. Acht zijn wilde Afrikaanse planten; de negende, Psophocarpus tetragonolobus, is de winged bean, een gewas onbekend in het wild waarvan de oorsprong nog steeds ter discussie staat. Oost-Afrika, noordoostelijk India en Nieuw-Guinea zijn allemaal voorgesteld als oorsprong: Kew beschouwt het als een cultigen van Oost-Afrikaanse afkomst, terwijl de grootste diversiteit tegenwoordig in Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea ligt. Ook wel Goa-boon, vierhoekige boon en asperge-erwt genoemd, wordt het geteeld in de vochtige tropen vanuit Psophocarpus zaden.

Een rank met viervleugelige peulen

De winged bean is een vaste plant die meestal als eenjarige wordt gekweekt, rankend tot 2–4 m. De bladeren hebben drie bladschijfjes en de bloemen — lila, blauw of wit — verschijnen in clusters van twee tot tien vanuit de bladoksels. De peul is onmiskenbaar: vierzijdig, 6–40 cm lang afhankelijk van de variëteit, met een dunne vleugel langs elke hoek, wat het epitheton tetragonolobus, vierhoekige peul, beschrijft. Elke peul bevat van vijf tot ongeveer twintig zaden, bruin, beige, wit of gevlekt. Ondergronds verdikken sommige wortels tot knollen.

Eetbaar van wortel tot bloem

Weinig gewassen worden zo volledig gebruikt. De jonge groene peulen zijn een traditioneel groentegewas in heel Zuidoost-Azië; jonge bladeren, scheuten en bloemen worden als bladgroente gegeten; en de knollen, gegeten in de Hooglanden van Papoea-Nieuw-Guinea en in Myanmar, bevatten 8–10 procent eiwit op vers gewicht, meerdere malen het gehalte van aardappel of cassave. De rijpe zaden zijn vergelijkbaar met sojabonen, met ongeveer een derde van hun gewicht aan eiwit en rond 16 procent olie, en worden op dezelfde manieren verwerkt — tot meel, olie, melk, tofu en tempeh. Rijpe zaden zijn hard en moeten grondig worden gekookt. In 1975 publiceerde de National Academy of Sciences van de Verenigde Staten een rapport waarin de winged bean werd gepromoot als een eiwitrijk gewas voor de tropen.

Dagtijd: de sleutel tot bloei

Winged bean is een kortdagplant met een kritische daglengte van ongeveer twaalf uur, hoewel de reactie varieert per stam en met de temperatuur. Op hogere breedtegraden vormt de meeste stammen alleen bladeren gedurende de lange zomerdagen en beginnen ze te bloeien zodra de dagen in de herfst korter worden. Ze hebben warme temperaturen nodig laat in het jaar — in de praktijk een kas of tunnel. Ook de knolvorming vereist korte dagen en wordt bevorderd door koelere omstandigheden. Er bestaan dagneutrale selecties, maar ga uit van gevoeligheid tenzij een stam anders wordt beschreven.

Psophocarpus zaden zaaien

De zaadhuid is hard. Kras of vijl hem, week de zaden een nacht, en zaai de opgezwollen zaden 2–2,5 cm diep in een goed doorlatende grond bij ongeveer 25°C. In warme grond komen zaailingen binnen vijf tot zeven dagen op; onbehandelde zaden kunnen traag en onregelmatig ontkiemen. Voorzie vanaf het begin een klimrek, want gedragen planten geven meer peulen en knollen. Groei is optimaal bij dagen rond 27°C en nachten boven 18°C, in volle zon en vochtige maar nooit drassige grond. De plant verdraagt geen vorst.

Voor telers in warme klimaten, of met een verwarmde kas, bieden Psophocarpus zaden een klimmende peulvrucht waarvan peul, blad, bloem, zaad en knol allemaal de moeite waard zijn om te oogsten.

  • Één gekweekt soort in een geslacht van negen; de overige zijn Afrikaans
  • Viervleugelige peulen, 6–40 cm lang, aan een rank van 2–4 m
  • Peulen, bladeren, bloemen, zaden en knollen worden allemaal gegeten
  • Kortdagplant: bloeit als dagen circa twaalf uur worden
  • Kras en week de harde zaden; zaai 2–2,5 cm diep bij ca. 25°C